خون ادراری یا Hematuria ، به حالتی گفته می شود که در ادرار فرد خون وجود داشته باشد و این مسئله تنها از روی رنگ ادرار قابل تشخیص است. اگر ادرار شما به رنگ قرمز و یا صورتی باشد به این معناست که در ادرار شما خون وجود دارد. البته در بعضی موارد ، خون موجود در ادرار به راحتی مشاهده نمی شود. به این حالت ، Microscopic Hematuria می گویند ، زیرا فقط در زیر میکروسکوپ قابل شناسایی است. در این مقاله به بررسی کامل و جامع علت ، علائم و درمان این بیماری خواهیم پرداخت.
علت خون ادراری چیست؟
این عارضه با دلایل مختلف در افراد بروز پیدا می کند. برخی از مهم ترین دلایل آن عبارتند از:
- انواع عفونت های ادراری
- بزرگ شدن غده پروستات در مردان مسن
- سنگ کلیه یا سنگ مثانه
- عادت ماهیانه در خانم ها
- انواع عفونت های غده پروستات
- ابتلا به انواع بیماری های کلیوی
- ترومای کلیه
- سرطان کلیه یا سرطان مثانه
- سرطان بافت پوششی داخلی مجاری ادراری
- استفاده مکرر از داروهای ضد تورم برای تسکین درد مفاصل
- انجام تمرینات سخت و طاقت فرسا
وقتی به دلیل خون ادراری به یک اورولوژیست مراجعه می کنید ، او تمام موارد بالا را به عنوان دلایل احتمالی در نظر خواهد گرفت. اما در بیشتر موارد این عارضه به دلیل مشکلاتی است که مربوط به کلیه ، مجاری ادراری یا مثانه هستند.
خون ادراری در مردان با سنین بالاتر
خون ادراری در مردان بالای ۵۰ سال می تواند ناشی از مشکلات مختلفی باشد که بیشتر با سن مرتبط است. یکی از شایع ترین علل آن، بزرگ شدن پروستات (هایپرپلازی خوش خیم پروستات) است که می تواند باعث خونریزی در مجاری ادراری شود. همچنین ، سرطان پروستات و مشکلات ناشی از آن نیز می توانند خون ادراری ایجاد کنند. بیماری های کلیوی ، مانند سنگ کلیه یا عفونت های مزمن ، از دیگر علل شایع خونریزی در ادرار در این گروه سنی هستند. علاوه بر این ، مشکلات عروقی یا تومورها در مثانه یا کلیه ها نیز می توانند منجر به خونریزی شوند. مردان بالای ۵۰ سال باید توجه بیشتری به علائم خونریزی در ادرار داشته باشند ، زیرا این مشکل ممکن است نشانه ای از یک بیماری جدی باشد. در صورت مشاهده خون ادراری ، مشاوره با پزشک و انجام آزمایش های لازم برای تشخیص علت آن ضروری است.
تشخیص بیماری خون ادراری
مرحله تشخیص علت این بیماری ، مرحله بسیار مهمی است زیرا پزشک باید خطرات ابتلا به سرطان را بررسی کند. پزشک پس از معاینه شما ، پرونده سلامت شما را مطالعه می کند تا احتمال ابتلا به سرطان با توجه به سوابق قبلی شما را ارزیابی کند. در عین حال وضعیت شما از نظر داشتن عفونت در مجاری ادرای ، ضربه خوردن و غیره نیز مورد ارزیابی قرار می گیرد. در صورت نیاز ، اورولوژیست از شما می خواهد آزمایشاتی را انجام دهید.
آزمایشات خون ادراری
برای تشخیص اولیه علت این عارضه ابتدا مثانه مورد آزمایش قرار می گیرد. در صورتی که مشکل از مثانه نباشد ، لازم است دستگاه ادراری فوقانی یعنی مجاری ادراری و کلیه ها بررسی شوند. برای بررسی مثانه از دستگاهی به نام سیستوسکوپ استفاده می شود. سیستوسکوپ ، مثانه را با دوربین فیبر نوری ، ارزیابی می کند. کلیه ها و مجاری ادراری را با سونوگرافی یا سی تی اسکن بررسی می کنند.
آیا خون ادراری می تواند ناشی از بیماری های کلیوی باشد؟
بله ، خون ادراری می تواند ناشی از بیماری های کلیوی باشد. این حالت معمولاً به دلیل آسیب یا التهاب در کلیه ها به وجود می آید. برخی از بیماری هایی که می توانند خونریزی در ادرار را ایجاد کنند شامل سنگ های کلیه، عفونت های کلیوی (مثل پیلونفریت) ، بیماری های التهابی مانند گلومرولونفریت و تومورها یا سرطان های کلیوی هستند. در این شرایط ، خون به طور معمول از طریق ادرار به بیرون می آید ، که ممکن است به صورت خونریزی واضح یا تغییر رنگ ادرار به صورتی مایل به قرمز یا قهوه ای مشاهده شود. اگر خون ادراری به طور مکرر یا همراه با علائم دیگری مانند درد یا تب مشاهده شد ، مهم است که به پزشک مراجعه کرده و آزمایش های لازم برای تشخیص دقیق علت انجام شود.
درمان خون ادراری در تهران
روش درمان این بیماری کاملا بستگی به علت آن دارد. برای اطلاع از علت ، پزشک سوابق شما را بررسی می کند. به علاوه از معاینه فیزیکی و آزمایش و عکس برداری کمک می گیرد تا علت را تشخیص دهد. به طور مثال اگر عفونت مجاری ادراری سبب این بیماری شده باشد ، آنتی بیوتیک برای شما تجویز می شود و اگر این عارضه علت دیگری مانند سرطان مثانه یا سنگ کلیه داشته باشد طبیعتا مصرف داروهای مخصوص آن به شما توصیه خواهد شد. در مواردی که علت بیماری ، پروستات باشد ، از داروهای مسدود کننده آلفا یا مهار کننده های 5-آلفا ردوکتاز استفاده می شود.
چه داروهایی باعث تغییر رنگ ادرار به قرمز می شوند؟
بعضی داروها می توانند باعث تغییر رنگ ادرار به قرمز شوند. این داروها شامل موارد زیر می شوند:
- برخی داروهای ضد انعقاد و رقیق کننده خون مانند آسپرین ، وارفارین ، هپارین و کلوپیدوگرل
- برخی داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن
- برخی داروهای کاهنده فشار خون مانند متیل دوپا
- برخی ملین ها
- داروهای سولفونامید مانند سولفامتوکسازول و سولفاستامید
- برخی دارو های ضد ویروسی
- برخی آنتی بیوتیک ها مانند پنی سیلین ، مترونیدازول و نیتروفورانتوئین
- برخی داروهای ضد تشنج مانند فنی توئین
- سیکلوفسفامید
- ریفامپین
- فنازوپریدین
- کلروکین
- دفروکسامین
- لوودوپا
- فنوتیازین
- متوکاربامول
ادرار خونی در مردان نشانه چیست؟
ادرار خونی در مردان نشانه ای از مشکلات جدی در سیستم مجاری ادراری است. این مشکل به معنای وجود خونریزی محدود یا گسترده در مجاری ادراری فرد است و باید به طور جدی گرفته شود. علت اصلی ادرار خونی در مردان ممکن است شامل عفونت مجاری ادراری ، ایجاد سنگ های ادراری ، یا رشد توده های سرطانی باشد. علاوه بر این علل ، ورزش های سنگین ، بیماری های کلیه ، تروماهای کلیه ، هایپروتروفی پروستات و بیماری های مقاربتی نیز می توانند به عنوان دلایل ادرار خونی در مردان مطرح شوند. وجود خون در ادرار در مردان نباید نادیده گرفته شود ، زیرا در زنان ممکن است به دلیل دورههای قاعدگی ، خون در ادرار دیده شود ، اما در مردان این موضوع نباید نادیده گرفته شود و نیاز به مشاوره با پزشک متخصص دارد.
ادرار خونی در زنان نشانه چیست؟
وجود خون در ادرار زنان ، سهل الوصول به دلایل متعددی اتفاق می افتد ، به ویژه در دوران بارداری یا دوره عادی زندگی آن ها. این دلایل شامل عوارض مختلفی هستند که شایع ترینشان عبارتاند از:
- سنگ مثانه
- گلومرولونفریت کلیه
- سنگ کلیه
- سرطان کلیه
- اختلالات ارثی و ژنتیکی
- سرطان مثانه
- کمخونی سلولی
چه زمانی به دکتر مراجعه کنم؟
از آنجایی که برخی از علل خون ادراری کاملا جدی و خطرناک هستند ، باید به محض رویت خون در ادرار ، هرچند مقدار آن کم و ناچیز باشد ، به پزشک مراجعه کنید. حتی مقادیر بسیار کم خون در ادرار را نادیده نگیرید زیرا ممکن است نشان دهنده بیماری خطرناکی باشد. به علاوه اگر خون در ادراری ندارید اما هنگام ادرار درد می کشید یا درد شکم و کلیه ها را تجربه می کنید ، به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است این علائم به خاطر هماچوری میکروسکوپی باشد. خون ادراری تنها وجود خون در ادرار نیست بلکه ممکن است مشاهده لخته خون هنگام دفع ادرار باشد. حتی ناتوانی در ادرار کردن نیز ممکن است یکی از علائم آن باشد. سایر علائم عبارتند از:
- حالت تهوع و استفراغ
- تب و لرز
- درد شدید یا خفیف در پهلو ها ، کمر و یا قسمت تحتانی شکم
چگونه از بروز خون ادراری پیشگیری کنم؟
پیشگیری از خون ادراری یا هماچوری مستلزم رعایت موارد زیر است:
- مقادیر فراوانی آب و مایعات در طول روز بنوشید.
- بلافاصله پس از اتمام رابطه جنسی ، ادرار کنید و اندام ادراری و تناسلی خود را شست و شو دهید و بهداشت را رعایت کنید.
- غذاهایی که برای جلوگیری و کنترل سنگ کلیه لازم هستند را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
- برای پیشگیری از ابتلا به سرطان مثانه، از سیگار کشیدن اجتناب کنید.
نحوه انجام تست خون ادراری
در آزمایشگاه ظرفی در اختیار شما قرار میگیرد تا نمونه ادرار خود را درون آن جمع آوری کنید. باید مواردی را انجام دهید تا نمونه شما کاملا استریل بماند و دچار آلودگی نشود. این موارد به شرح زیر هستند:
- ابتدا دست های خود را با مایع بشویید.
- ناحیه تناسلی خود را کاملا بشویید.
- درون ظرف مورد نظر ادرار کنید و بلافاصله درب آن را ببندید.
- ظرف حاوی ادرار را به آزمایشگاه تحویل دهید.
نتیجه آزمایش
فاکتورهای زیادی وجود دارد که نتیجه آزمایش را تعریف می کنند. اگر میزان سلول های خونی موجود در ادرار ، کم یا بسیار کم باشد ، جای نگرانی نیست و با دارو قابل درمان است. اما اگر میزان خون موجود در ادرار زیاد باشد ، باید جدی گرفته شود زیرا احتمالا با یک بیماری جدی مرتبط است.
لبو ؛ عامل بسیاری از نگرانی ها!
بسیاری از افرادی که در پاییز و زمستان به پزشک مراجعه می کنند و از خون ادراری ناگهانی ، نگران هستند ، خبر ندارند که نگرانی آن ها بی مورد است. وقتی فرد مقدار زیادی لبو بخورد ، رنگ ادرار وی به قرمز یا صورتی تغییر پیدا می کند. خوردن لبو عاملی شده تا فرد با مشاهده رنگ ادرار خود ، نگران شود و به پزشک مراجعه کند. قرمز شدن رنگ ادرار پس از خوردن لبو ، کاملا طبیعی است و نیاز به نگرانی ندارد. از خوردن لبو لذت ببرید و از خون ادراری پس از آن نترسید!
نتیجه گیری
با توجه به مطالب بیان شده در این مقاله در رابطه با خون ادراری ، بهتر است در صورت مشاهده هر یک از علائم سریعا به بهترین اورولوژیست در تهران مراجعه کنید تا با انجام معاینات و آزمایشات لازم ، تشخیص صحیح صورت گیرد و در صورت نیاز اقدام به موقع برای درمان انجام شود.