سنگ شکنی برون اندامی یا ESWL یکی از انواع روش های سنگ شکنی کلیه می باشد که با استفاده از امواج شوک خارجی یا لیتوتریپسی انجام می پذیرد. این روش نخستین بار در دهه 1980 میلادی به عنوان یک روش کاملا غیر تهاجمی برای شکستن سنگ های درون کلیه و لوله یوریتر معرفی شد.

همانطور که می دانید سنگ کلیه، به‌ خصوص در کشور ما، یکی از بیماری‌های شایع در حوزه تخصص ارولوژی محسوب می‌شود. از لحاظ آماری حدود 20 درصد جامعه دچار سنگ کلیه هستند و با توجه به درد شدیدی که این سنگ ها ایجاد می کنند، این افراد مجبورند به طور مکرر به بهترین دکتر اورولوژی مراجعه نمایند. که این مورد سبب اتلاف وقت و تحمیل هزینه های اضافی بر فرد خواهد شد. بدین منظور استفاده از یک روش درمانی مناسب بسیار با اهمیت است.

سنگ شکنی برون اندامی

سنگ شکنی برون اندامی (ESWL) چیست؟

در روش سنگ شکنی برون اندامی (ESWL)، با متمرکز کردن امواج صوتی پر قدرت در نقطه هدف به تجزیه سنگ های کلیوی می پردازند که بعد از استفاده از این روش درمانی فرد می تواند تکه های کوچک سنگ را از طریق ادرار دفع نماید.

سنگ های کلیه متشکل از بلورهای سخت و کوبررسی بوده و امکان دارد در یک یا هر دو کلیه افراد ایجاد شوند. به هم ریختن تعادل مواد معدنی بدن یکی از زمینه های ابتلا به سنگ کلیه می باشد. در غالب موارد تکه سنگ های کلیوی خود به خود از سیستم ادراری فرد پاکسازی می شوند، در غیر این صورت متخصص کلیه روش ESWL را به بیمار توصیه می کند.

با استفاده از روش ESWL دیگر نیازی به برش های جراحی جهت شکستن و خارج کردن تکه سنگ ها نخواهد بود. متخصص اورولوژی از لیتوتریپسی می تواند تنها برای برخی سنگ های خاص در کلیه و یوریتر استفاده کند. در نتیجه نمی توان از این روش برای تمامی سنگ ها و در همه نقاط استفاده کرد. 

مزایای استفاده از سنگ شکن برون اندامی

در صورت اقدام به درمان ESWL بیمار می تواند از مزایای ذیل بهره مند گردد:

  • کاهش قابل توجه ناتوانی و مرگ و میر در اثر جراحی
  • غیر تهاجمی بودن و عدم نیاز به برش های جراحی
  • عدم نیاز به بستری شدن در بیمارستان
  • سنگ شکنی برون اندامی هزینه و عوارض جانبی کمتری در مقایسه با سایر روش ها دارد.
  • در کودکان و افراد لاغر پاسخ درمانی به سنگ شکن برون اندامی (ESWL) بهتر است.
  • درصد بالای بهبود بیماران درمان شده با این روش درمانی

مراحل انجام سنگ شکنی برون اندامی

درمان سنگ شکنی برون اندامی در مدت زمان نیم تا یک ساعت قابل انجام است. به طور معمول هر کلیه در یک جلسه درمانی تحت درمان قرار می گیرد. قبل از شروع کار به بیمار یک سرم وصل شده و داروی مسکنی تزریق می شود، افزون بر اینها، از یک شل کننده عضلانی نیز برای شل شدن عضلات استفاده می شود.

پرستاری که روش درمانی را اجرا می کند، بسته به محل قرار گیری سنگ کلیوی (که ممکن است در کلیه یا میزنای باشد.)، از بیمار می خواهد که به پشت یا رو دراز بکشد. در ادامه با استفاده از امواج فراصوت محل دقیق سنگ های کلیوی مشخص می شود، پس از آغشته سازی پوست بدن بیمار به ژل، از دستگاهی به نام حسگر لیتوتریپتر برای تابیدن امواج صوتی پر قدرت، به سمت هر کدام از سنگ های کلیه، استفاده می کنند.

در حین افزایش تدریجی قدرت امواج صوتی تابشی، لازم است که بیمار کاملا ساکن و بدون حرکت باقی بماند، چرا که ممکن است سنگ از موقعیت در نظر گرفته شده، خارج شود.

در زمان انجام سنگ شکنی، به دلیل بکار گرفتن امواج صوتی پرقدرت، فرد ممکن است دردی گزنده را در پوست کمر خود احساس نماید. باید بدانید که تعداد سنگ های کلیه است که تعیین کننده جلسات درمانی می باشد تا در نهایت رهایی کامل از این سنگ ها حاصل گردد.

مراحل سنگ شکنی برون اندامی

مراقبت های بعد از انجام سنگ شکنی برون اندامی

پس از گذراندن پروسه درمانی ESWL و پایدار شدن علائم حیاتی، بیمار می تواند مرخص شود. مصرف دارو های تجویز شده و مایعات بیشتر (در حدی که ادرار شما به رنگ زرد روشن در آید.)، استراحت کافی و تحرک، در تسریع روند خروج خرده سنگ ها و پاکسازی سیستم ادراری نقش بسزایی دارد.

همچنین زمانی که دیگر خون در ادرار خود مشاهده نکردید، می توانید فعالیت های سنگین تر مانند ورزش و پیاده روی طولانی را از سر بگیرید.

چه افرادی به درمان ESWL، پاسخ مناسبی نمی دهند؟

از جمله افرادی که کاندیدای مناسبی برای این نوع روش درمانی نیستند، می توان موارد ذیل را نام برد :

چه افرادی به ESWL پاسخ نمی دهند

عوارض استفاده از سنگ شکن برون اندامی کلیه

با وجود اینکه سنگ شکنی برون اندامی در طی چندین دهه به عنوان روشی با امنیت بالا مورد استفاده قرار می گیرد، اما باید در نظر داشته باشید که باز هم عوارض و ریسک های احتمالی خاصی وجود دارند که بهتر است بیماران از قبل با آن ها آشنایی داشته باشند:

پس از 2 تا 3 هفته دنبال کردن تجویزات ارائه شده از سوی دکتر اورولوژ، سیستم ادراری بیمار تحت تصویربرداری (سونوگرافی/ رادیوگرافی KUB) قرار می گیرد تا درصد موفقیت عمل و همینطور وجود خرده سنگ های احتمالی باقیمانده مورد بررسی قرار گیرد. در صورتی که نیاز باشد تا عمل سنگ شکنی مجددا انجام گیرد، بیمار مجاز است تنها تا حداکثر 3 مرتبه دیگر این روش درمانی را تکرار کند و در صورت عدم درمان، روش های درمانی دیگری توصیه خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.