علائم سنگ حالب و دلایل ابتلا به آن

سنگ حالب

علائم سنگ حالب و دلایل ابتلا به آن

سنگ حالب نوعی از دسته سنگ‌های کلیه است که در داخل حالب به وجود می‌آید. بعضی از سنگ‌های کلیه امکان حرکت در نواحی مختلف کلیه و مجاری ادراری را دارند که سنگ حالب از آن دسته است. ایجاد این سنگ نوعی عارضه در دستگاه کلیه و مجاری ادراری به وجود می‌آورد که عموما با درد همراه است. در این مقاله با ما همراه باشید تا به بررسی کامل علائم و دلایل ابتلا به این عارضه بپردازیم.

سنگ حالب

سنگ حالب چیست؟

حالب به لوله‌ای گفته می‌شود که ادرار را از کلیه‌ها به مثانه منتقل می‌کند. بخش بالایی این لوله به معده و بخش پایینی آن به لگن و دستگاه مجاری ادراری متصل می‌شود. در صورت بروز سنگ در این لوله، مشکلات زیادی به وجود می‌آید.

مانند دیگر سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری، جنس سنگ حالب از کریستال‌هایی درون ادرار تشکیل شده‌اند که به یکدیگر متصل هستند. هرکدام از این سنگ‌ها ممکن است از جنس‌های متفاوتی تشکیل شده باشد که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت:

  • کریستال: سنگ‌هایی که از بلورهای اگزالات کلسیم ساخته شده‌اند شایع‌ترین دلیل تشکیل این سنگ‌ها هستند. کم آبی بدن و داشتن یک رژیم غذایی نامناسب که شامل غذاهایی با اگزالیت بالا هستند خطر تشکیل این سنگ‌ها را افزایش می‌دهد.
  • اسید اوریک: این نوع سنگ‌ها زمانی به وجود می‌ایند که ادرار شما خیلی اسیدی باشد. احتمال تشکیل این سنگ‌ها در مردان و کسانی که مبتلا به بیماری نقرس هستند بیشتر است.
  • استروویت: سنگ‌های استروویتی اغلب در اثر عفونت کلیه مزمن بروز پیدا می‌کنند و در میان خانم‌هایی که عفونت مجرای ادراری دارند شایع‌تر هستند.
  • سیستین: سنگ سیستین از نوع سنگ‌های نادر است و در افرادی که بیماری سیستینوری دارند بیشتر بروز پیدا می‌کنند. این سنگ‌ها زمانی تشکیل می‌شوند که که نوعی آمینو اسید به نام سیستین از کلیه وارد ادرار می‌شود.

با توجه به فضایی که سنگ حالب در آن تشکیل شده یا قرار گرفته، می‌توانیم سنگ‌های حالب را به سه حالت شناسایی کنیم:

  • سنگ فوقانی
  • سنگ میانی
  • سنگ تحتانی

دلایل تشکیل سنگ حالب

ایجاد سنگ در حالب چند علت دارد. بطور کلی سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری به دلیل رژیم غذایی، سبک زندگی، عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می‌شوند. اما به طور اختصاصی دلایل تشکیل سنگ‌ حالب عبارتند از:

  • دی هایدریشن یا همان کم آبی بدن
  • افزایش وزن
  • عوامل ژنتیکی و ارثی
  • بیماری‌های دیگر مجاری ادراری
  • مشکلات تیروئیدی
  • عوارض جانبی داروهای مختلف

علائم سنگ حالب

شایع‌ترین نشانه‌ی سنگ حالب احساس درد است. بیمار ممکن است در زیر شکم و یا پهلوی خود احساس درد کند. شدت درد بر اساس اندازه‌ی سنگ ممکن است متغیر باشد. دیگر علائم احتمالی سنگ در حالب شامل موارد زیر می‌شوند:

  • احساس درد و سوزش هنگام ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • حالت تهوع و استفراغ
  • تب
  • تکرر ادرار
  • کاهش ادرار
  • عدم دفع ادرار
02:01
truncate dir-rtl

چطوری سنگ های سیستم ادراری و تشخیص بدیم؟

تفاوت سنگ حالب و سنگ کلیه

همانطور که پیش از این اشاره کردیم سنگ حالب نیز از دسته سنگ‌های مجاری ادراری و عملا بخشی از سنگ‌های کلیه است. با این تفاوت که سنگ شروع به حرکت کرده و داخل لوله انتقال ادرار گیر کرده.
با این حال تفاوت‌هایی بین این دو سنگ وجود دارد که شامل موارد زیر می‌شود:

  • نوع درد: با وجود اینکه سنگ کلیه نیز دردهایی دارد، اما سنگ حالب با درد بسیار بیشتری همراه است. این درد معمولا در پهلو و هنگام ادرار کردن است که سوزش شدیدی دارد. همچنین در صورت باقی ماندن طولانی مدت این سنگ در کلیه، ممکن است عفونت در حالب و کلیه ایجاد شود.
  • اندازه سنگ: اندازه سنگ‌های حالب معمولا کوچک‌تر از سنگ کلیه است و در برخی موارد به خاطر کوچک بودن اندازه آن‌ها، خود به خود دفع می‌شوند و یا با انجام برخی توصیه‌های پزشکی امکان دفع آن‌ها وجود دارد.
  • تفاوت در ادرار: به دلیل قرار گرفتن سنگ در لوله ادراری، میزان ادرار کاهش می‌یابد و سوزش شدیدی هم با خود دارد اما در سنگ کلیه عموما این تفاوت ادرار مشاهده نمی‌شود بلکه ممکن است ادرار با خون همراه باشد.

پیشگیری از سنگ حالب

پیشگیری از سنگ حالب

با رعایت موارد زیر می‌توانید احتمال بروز سنگ در حالب را کاهش دهید:

  • نوشیدن مایعات: نوشیدن حداقل سه لیتر آب در روز احتمال تشکیل سنگ را کاهش می‌دهد.
  • کاهش مصرف نمک و پروتئین حیوانی: نمک و پروتئین حیوانی باعث افزایش سطح اسید در ادرار شما می‌شوند.
  • کاهش مصرف غذاهایی با اگزالات بالا: غذاهایی که حاوی اگزالات بالا هستند منجر به ایجاد سنگ در مجاری ادراری می‌شوند بنابراین مصرف این غذاها را کاهش دهید.

عوامل خطر زا مرتبط با حالب

ریسک فاکتورهایی وجود دارند که خطر تشکیل این سنگ‌ها را افزایش می‌دهند در ادامه این عوامل را برای شما مرور می‌کنیم:

  • سابقه‌ی خانوادگی: اگر فامیل درجه یک شما قبلا مبتلا به سنگ کلیه شده باشند احتمال بروز این بیماری در شما افزایش می‌یابد.
  • کم آبی بدن: اگر به مقدار کافی آب ننوشید، مقدار ادرار شما کاهش پیدا می‌کند در صورتیکه مقدار ادرار شما برای حل کردن نمک و پیشگیری از سفت شدن نمک باید زیاد باشد.
  • رژیم غذایی: داشتن یک رژیم غذایی با سدیم بالا، چربی حیوانی و اگزالات بالا احتمال تشکیل این سنگ‌ها را افزایش می‌دهد.
  • داشتن بیماری خاص: اگر بیماری‌های زیر شامل حال شما می‌شوند احتمال تشکیل سنگ در حالب شما افزایش پیدا می‌کند: انسداد مجاری ادراری، بیماری التهابی روده، نقرس و عفونت ادراری.

سوالات متداول

مطالب مرتبط